Dalka Taiwan ayaa wajahaya dood weyn oo ku saabsan amniga tiknoolojiyadda kadib markii wiil 23 jir ah oo arday ah lagu eedeeyay inuu faragelin ku sameeyay nidaamka isgaarsiinta tareennada xawaaraha sare ku socda. Falkan ayaa sababay in afar tareen ay si degdeg ah u isticmaalaan “Emergency Brake” (bareeg degdeg ah), taasoo hakisay dhammaan safarradii tareennada muddo ku dhow 48 daqiiqo.

Sida ay warisay shabakada Bleeping Computer, dhacdadan ayaa dhacday 5-tii April, waxaana si degdeg ah u bilowday baaritaan ballaaran oo lagu ogaanayo sida hal qof uu u qalqalin karo nidaam ay isticmaalaan kumannaan rakaab ah maalin kasta. Wararka kasoo baxaya baaritaanka ayaa sheegaya in wiilkaasi uu isticmaalay qalab loo yaqaan SDR (Software Defined Radio), kaasoo ah tiknoolojiyad awood u leh inay qabato ama gudbiso calaamadaha raadiyaha (radio signals). Waxa kale oo uu adeegsaday “Handheld Radio Transmitters” (qalabka raadiyaha gacanta lagu qaato) si uu ugu diro fariin digniin been abuur ah gudaha shabakadda tareennada ee TETRA (Terrestrial Trunked Radio).
Markii fariintaasi gaartay nidaamka tareennada, kombiyuutarrada maamula ammaanka safarka ayaa si otomaatig ah u fahmay inay jirto xaalad khatar ah. Taasi waxay keentay in tareennadii isla markiiba istaagaan si looga hortago shil suuragal ah. Arrintan ayaa si weyn looga hadal hayaa baraha internet-ka, maadaama ay muujisay sida nidaam muhiim ah loogu curyaamin karo qalab yar iyo aqoon tiknoolojiyadeed oo kooban.
Waxa ugu yaabka badan ee baaritaanku muujiyay ayaa ah in nidaamka amniga tareennada aan wax “Security Update” (cusboonaysiin amni) ah lagu sameyn muddo 19 sano ah. Khubarada Cybersecurity-ga ayaa sheegay in nidaamyada noocaan ah haddii aan si joogto ah loo casriyeyn ay noqdaan kuwo si fudud loo jebin karo. Tani waxay dhalisay cabsi cusub oo ku saabsan sida dalal badan wali ugu tiirsan yihiin nidaamyo duugoobay oo muhiim u ah adeegyada shacabka. Khubaradu waxay tilmaameen in hal qalad oo amni uu sababi karo hakad weyn ama xitaa musiibo saameyn karta nolosha dadka.
Inkasta oo booliisku ay qabteen wiilkaasi, haddana wuxuu beeniyay inuu si ula kac ah u sameeyay “Sabotage” (waxyeelleyn nidaamsan). Wuxuu sheegay in calaamadda uu diray ay ahayd mid si kama’ ah uga baxsatay qalabkii uu tijaabinayay. Si kastaba ha ahaatee, maamulka tareennada iyo hay’adaha amniga internet-ka ayaa wali baaraya haddii falkaasi ahaa qalad farsamo ama weerar si ula kac ah loo qorsheeyay.
Dhacdadan ayaa noqotay digniin weyn oo ku socota shirkadaha gaadiidka iyo hay’adaha isticmaala nidaamyada dijitaalka ah. Dunida maanta, “Cyber Attack” (weerar dhanka internet-ka ah) ma saameeyo oo keliya kombiyuutarro iyo website-yo, balse wuxuu hakad gelin karaa tareenno, garoomo diyaaradeed iyo adeegyo kale oo muhiim ah. Khubarada tiknoolojiyadda ayaa hadda ku baaqaya in la xoojiyo “Cybersecurity” (amniga internet-ka) gaar ahaan nidaamyada dowladaha iyo gaadiidka dadweynaha si looga hortago weerarro la mid ah kuwaan mustaqbalka.
