Dowladda Faransiiska ayaa bilaawday baaritaan ku saabsan sidii ay gacan uga geysan lahayd dib u helidda internet-ka ee dalka Iran, kaddib markii ay soo baxeen warar sheegaya in dalkaasi uu wajahayo go’itaan ballaaran oo dhinaca isgaarsiinta ah. Arrintan ayaa timid xilli ay Iran ka socdeen mudaaharaadyo waaweyn oo sababay in dowladdu ay xaddido ama gebi ahaanba jarto adeegyadii internet-ka ee dalka oo dhan.
Faransiiska ayaa tixgelinaya suurtagalnimada dirista qalab dayax-gacmeed oo ay leedahay shirkadda Eutelsat, kuwaas oo awood u leh in ay bixiyaan internet iyada oo aan loo baahnayn kaabayaal dhulka yaalla. Qalabkan ayaa inta badan loo adeegsadaa meelaha ay dhibaato ka jirto ama dalalka ay dowladuhu xannibaan isgaarsiinta casriga ah.
Wasiirka Arrimaha Dibadda Faransiiska, Jean-Noel Barrot, ayaa arrintan ka hadlay kaddib su’aalo ay xildhibaanadu weydiiyeen intii lagu guda jiray kulan baarlamaanka ka dhacay. Wasiirku wuxuu sheegay in Faransiisku uusan indhaha ka laaban doonin xaaladda ka taagan Iran, isla markaana ay dowladda si qoto dheer u eegayso dhammaan fursadaha suurta-galka ah ee lagu taageeri karo xorriyadda isgaarsiinta iyo helitaanka macluumaadka.
Jean-Noel Barrot ayaa xusay in mid ka mid ah ikhtiyaarrada la tixgelinayo ay tahay in la adeegsado qalabka dayax-gacmeedka Eutelsat, hase yeeshee uu jiro qiimeyn sharci, mid siyaasadeed iyo mid farsamo oo weli socota. Wuxuu carrabka ku adkeeyay in arrintani u baahan tahay taxaddar, maadaama ay saameyn ku yeelan karto xiriirka diblomaasiyadeed ee Faransiiska iyo Iran.
Dhanka kale, maamulka Iran ayaa tan iyo billowgii mudaaharaadyada Janaayo 8-deedii, hirgeliyay xannibaado internet oo baahsan. Dowladda Iran ayaa ku doodaysa in tallaabooyinkan ay lagama maarmaan u yihiin sugidda amniga qaranka iyo xakamaynta qalalaasaha, balse dadka u dhaqdhaqaaqa xuquuqda aadanaha ayaa arrintaasi ku tilmaamay mid si toos ah u waxyeellaynaysa xorriyadda hadalka iyo helitaanka wararka.
Ururro caalami ah iyo dalal dhowr ah ayaa horey u cambaareeyay tallaabooyinka ay Iran ku xaddiday internet-ka, iyaga oo sheegay in jarista isgaarsiinta ay adkeynayso in dunidu la socoto waxa ka socda gudaha dalka. Waxaa sidoo kale la sheegay in go’itaanka internet-ku uu saameyn weyn ku yeeshay ganacsiyada, waxbarashada iyo adeegyada caafimaadka.
Haddii Faransiisku uu hirgeliyo qorshahan dayax-gacmeed, waxay noqon kartaa tallaabo cusub oo lagu caawinayo shacabka Iran si ay u helaan warar iyo isgaarsiin madaxbannaan. Si kastaba ha ahaatee, weli lama oga goorta ama sida ay suurtagal u noqon karto in qalabkan la geeyo Iran, maadaama ay jiraan caqabado badan oo siyaasadeed iyo sharci.
Arrintan ayaa muujinaysa doorka sii kordhaya ee ay teknoolojiyadda dayax-gacmeedku ku yeelanayso xalinta dhibaatooyinka isgaarsiinta, gaar ahaan dalalka ay ka jirto xannibaad dowladeed ama qalalaase siyaasadeed.